Հարցազրույց ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող Մարգար ՀՄԱՅԱԿՅԱՆԻ հետ Հարց․ Նոր Արմավիր բնակավայրում ե՞րբ են սկսվել հնագիտական ուսումնասիրություններն ու պեղումները։ Հարց․ Պ. գ. թ., ՀԱԻ ավագ գիտաշխատող Սիմոն Հմայակյանի ղեկավարությամբ ո՞ր թվականից են այդ բնակավայրում իրականացվում հնագիտական ուսումնասիրություններ ու պեղումներ։  Հարց․ 2024-ին Հովհաննիսյանների այգում կատարված պեղումները շարունակվեցին 2025-ին, ովքե՞ր էին մասնակից այդ … Մանրամասն

«Որմիզդի որդի Շապուհը դարձյալ Պարսկաստանի, Արյաց աշխարհի, այսինքն՝ Խորաստանի զորքի ամբողջ բազմության զորահավաք կատարեց, գնաց պատերազմելու Բաղաբերդի դեմ․ բայց տեղի ամրության պատճառով ոչինչ չկարողացավ անել, որովհետև բերդից զառիվայր քարեր գլորելով՝ բոլորին առհասարակ ոչնչացնում էին»։                                           Ստեփանոս Օրբելյան․ «Սյունիքի պատմություն» Լինելով ասպատակությունների խաչմերուկում՝ Հայոց երկիրը պետք է պաշտպանվեր։ Ու հազարամյակների ընթացքում բազում ամրոցներ ենք կառուցել մեր … Մանրամասն

Միայն երախտագիտության խոսքերով կարելի է արտահայտվել այն մարդկանց մասին, որոնք ամեն կերպ աշխատում են ուրիշներին երջանիկ պահեր պարգևել, ովքեր իրենց հոգում անթեղած կրակը ջահ են դարձնում՝ այլոց ճանապարհը լուսավորելու համար, ովքեր փորձում են հայրենակարոտ հայրենակիցների սրտում միշտ վառ պահել հայրենի բնօրրանի մասին քաղցր հուշերը և նրանց հոգում ապրեցնել հարազատ օջախներ վերադառնալու նվիրական ձգտումները: Մարդիկ, որոնք … Մանրամասն

«Ահա երկրորդ տարին է, որ Արցախից հեռու` մենք հաւաքւում ենք ա՛յս պայմաններում: Երգում ենք, որ մեր մէջ վառ ու թրթռուն մնայ մեր Արցախ աշխարհը, որ` առօրեան իր դաժան հեւքով ու կշռոյթով այն չհանի ո՛չ մեր լեզուից, ո՛չ մեր մտահորիզոնից, որպէսզի ամրապնդենք արցախեան մեր կեանքի պայծառ յիշատակները, ու որ` չխամրեն մեր երազանքները: Որ` չզիջենք մեր երազանքները … Մանրամասն

 «Յայնմ ժամանակի գային հասանէին յերկիրն Հայոց, յԱյրարատ գաւառ, ի Վաղարշապատ քաղաք, զոր և Նորաքաղաքն կոչեն, ի նիստս թագաւորացն Հայոց»։  Ագաթանգեղոս․ «Պատմութիւն Հայոց»․ Երևան 1983թ․ Էջ՝ 90։ Խոսքը Գայանյան կույսերի մասին է, որոնք, հալածվելով Դիոկղետիանոս կայսեր կողմից, հեռացել էին Հռոմից, հասել Վաղարշապատ և բնակություն էին հաստատել քաղաքի հյուսիսարևելյան կողմում գտնվող այգիներ հնձաններում։ Հայոց երբեմնի մայրաքաղաք՝ այսօրվա … Մանրամասն

                          Լուսագյուղի սրբավայրերը ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ապարանի տարածաշրջանի հնագույն բնակավայրերից է Լուսագյուղը, որը գտնվում է Ապարան քաղաքից 2 կիլոմետր հյուսիս-արևելք՝ Ծաղկունյաց լեռնաբազուկի թեք փեշին և հարթության վրա՝ ծովի մակերևույթից մոտ 2000-2020 մետր բարձրության վրա։ Ներկայումս գեղեցիկ ձևավորված փողոցներով գյուղի մոտակայքում կան նաև հնադարյան պատմական հուշարձաններ։ Լուսագյուղը Շահ Աբասի ձեռնարկած բռնագաղթից հետո վերստին բնակեցվել է 1829 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Սուրմալուի … Մանրամասն

Ներկայանում է հեղինակը Ես Մարտա Բաբայանն եմ, 22 տարեկան, ծնվել և մեծացել եմ Արցախում՝ Ստեփանակերտ քաղաքում։ Սովորել եմ Հովհաննես Թումանյանի անվան թիվ 9 հիմնական, ապա Վիտալի Ջհանգիրյանի անվան թիվ 11 ավագ դպրոցում։              2021 թվականին ընդունվել եմ Արցախի պետական համալսարան՝  «Կենսաբանություն և քիմիա» մասնագիտությամբ։ 2023 թվականի պատերազմից հետո ուսումս շարունակել եմ Վանաձորի պետական համալսարանում՝  «Մանկավարժական կենսաբանություն» … Մանրամասն

  «Հինգ հարյուր յոթանասունհինգ թվականին (1126թ․) եկավ ամիր Հարոնը և բնաջնջեց Կապանի տունն ու Արևիք գավառը․․․»                    Ստեփանոս Օրբելյան «Սյունիքի պատմություն․ էջ՝ 279» Եվ այդ ժամանակից ավերվեց ու ամայի մնաց Սյունիքի թագավորության մայրաքաղաք Կապանը։ Հնավայրն ընկած է Սյունիքի մարզկենտրոն Կապանից հարավ՝ Ողջի գետի աջափնյա ոչ բարձր բլրի վրա՝ Քաջարան ձգվող ճանապարհի ձախ եզրին։ Այժմ երբեմնի … Մանրամասն

Պատմական Եղվարդը Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Մյուս Բաղք կամ Քաշունիք գավառի գյուղերից է։ Սյունիքի պատմիչը՝ Ստեփանոս Օրբելյանը, որը հարուստ տեղեկություններ է թողել իր և ավելի վաղ ժամանակների մասին, «Սյունիքի պատմություն» գրքում՝ «Սյունիքի տասներկու գավառների եկեղեցու (խոսքը Տաթևի վանքի մասին է․ Զ․ Ը․) հարկացուցակը ըստ հին սահմանվածի» ՀԴ գլխում, Եղվարդը հիշատակում է Աղահորդ անունով՝ Մյուս Բաղք … Մանրամասն

Ստեփանոս Օրբելյանի «Հայոց պատմություն» գրքում, 5-րդ դարում կատարված իրադարձությունների հետ կապված, կա հիշատակություն․ «Եվ Կապանից այստեղ եկավ հայր Հովհաննեսը, վանականներին վերցնելով գնաց գետի ափը, Տիրոջից խնդրեց վանականների կարիքների համար ձուկ շնորհել․․․» (էջ՝ 118)։ Ստ․ Օրբելյանի հիշատակած Կապան բնակավայրը գտնվում է ներկայիս Սյունիքի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից դեպի Քաջարան տանող ճանապարհի ձախակողմյան ոչ բարձր բլրի վրա՝ Ողջի … Մանրամասն